Apakah Business Model Canvas? 9 elemen utama yang perlu anda tahu

Model perniagaan ialah cara untuk menyatakan bagaimana sesebuah syarikat membina, menyampaikan, dan menangkap nilai. Setiap profesional perniagaan mungkin melihat model ini secara berbeza. Selepas pelbagai perbincangan, timbul keperluan untuk satu templat bersepadu bagi mentakrifkan model perniagaan, yang boleh digunakan untuk syarikat yang sudah kukuh mahupun syarikat permulaan, selagi mereka mempunyai beberapa persamaan perniagaan.

Business Model Canvas ialah penyelesaian yang diakui secara meluas dan berkesan untuk memenuhi keperluan ini.

Apakah Business Model Canvas?

Business Model Canvas dibangunkan oleh Alexander Osterwalder sebagai alat visual moden yang memberikan gambaran menyeluruh tentang sesebuah perniagaan melalui 9 tiang utama.

Kesembilan tiang ini mewakili empat aspek utama perniagaan (pelanggan, nilai, infrastruktur, dan kewangan), termasuk:

• Segmen pelanggan
• Cadangan nilai
• Saluran
• Hubungan pelanggan
• Aliran hasil
• Sumber utama
• Aktiviti utama
• Perkongsian utama
• Struktur kos

Business Model Canvas berfungsi sebagai bahasa umum, membolehkan perniagaan menilai proses tradisional dan menambah baik model perniagaan mereka.

Model ini bermanfaat apabila sesebuah syarikat perlu menganalisis dan membandingkan kesan peningkatan pelaburan pada mana-mana faktor tertentu.

9 tiang Business Model Canvas

Business Model Canvas menyusun proses dan aktiviti dalaman syarikat ke dalam bidang utama yang terlibat dalam penciptaan produk atau perkhidmatan.

Berikut ialah huraian 9 tiang Business Model Canvas:

Segmen pelanggan

Pelanggan diklasifikasikan ke dalam segmen berdasarkan keperluan khusus yang ditangani oleh produk atau perkhidmatan anda. Menentukan segmen pelanggan adalah penting bagi memastikan ciri-ciri produk selari dengan keperluan setiap kumpulan.

Untuk mensegmenkan pelanggan anda dengan berkesan, anda perlu memahami mereka terlebih dahulu dengan mengenal pasti keperluan semasa dan masa hadapan mereka. Kemudian, senaraikan dan utamakan pelanggan anda, termasuk bakal pelanggan masa hadapan. Akhirnya, nilai mereka secara menyeluruh dengan mengenal pasti kekuatan dan kelemahan mereka sambil meneroka kumpulan pelanggan lain yang boleh membawa lebih banyak nilai jika syarikat anda memberi tumpuan kepada mereka.

Kaedah pensegmenan yang biasa termasuk:

• Pasaran massa: Memberi tumpuan untuk menjangkau khalayak umum yang luas dengan keperluan yang serupa. Syarikat seperti Coca-Cola atau Apple melayani pelbagai pengguna, menawarkan produk yang menarik ramai orang tanpa banyak penyesuaian.
• Pasaran niche: Memberi tumpuan untuk melayani kumpulan pelanggan yang sangat spesifik dan kecil dengan keperluan unik (contohnya, jenama fesyen mewah seperti Hermes).
• Pasaran tersegmen: Menyasarkan pelbagai kumpulan pelanggan yang berbeza dengan keperluan yang berbeza, menawarkan produk atau perkhidmatan yang sedikit berbeza untuk setiap segmen. Sebagai contoh, sebuah bank mungkin menawarkan produk kewangan yang berbeza untuk pelajar, perniagaan kecil, dan individu kekayaan tinggi.
• Pasaran terpelbagai: Merujuk kepada strategi perniagaan di mana sebuah syarikat melayani pelbagai segmen pelanggan yang berbeza dengan keperluan yang berbeza. Sebagai contoh, Sony menjual elektronik pengguna (seperti PlayStation) dan peralatan profesional (seperti peranti perubatan), melayani kumpulan pelanggan yang berbeza.
• Platform berbilang pihak (MSP): Menghubungkan dua atau lebih kumpulan pengguna yang berbeza, memberi manfaat kepada semua pihak yang terlibat dengan memudahkan interaksi antara mereka. Contohnya termasuk platform e-dagang seperti Amazon, yang menghubungkan pembeli dan penjual.

Cadangan nilai

Cadangan nilai mewakili gabungan produk dan perkhidmatan yang ditawarkan kepada pelanggan. Ini mesti unik dan menonjol berbanding pesaing.

Cadangan nilai boleh berbentuk:

• Kuantitatif: Memberi tumpuan kepada harga atau kecekapan.
• Kualitatif: Memberi tumpuan kepada pengalaman pelanggan dan kebolehgunaan.

Cadangan nilai menyampaikan nilai melalui atribut seperti penyesuaian fleksibel, prestasi, kecekapan tugas, reputasi jenama, reka bentuk, inovasi, harga, kos, pengurangan risiko, dan interaksi pelbagai dimensi.

Apabila membina cadangan nilai, soalan utama adalah: Masalah apakah yang anda selesaikan dengan produk atau perkhidmatan anda? Kemudian, cari cara untuk menambah baik produk, perkhidmatan, atau keseluruhan pengalaman pelanggan untuk menawarkan lebih nilai berbanding pesaing anda. Akhirnya, perniagaan mesti mengenal pasti nilai terasnya.

Salah satu cara untuk menentukan nilai teras ialah dengan memperjelas apa yang anda mahu pelanggan ingat daripada interaksi mereka dengan syarikat anda.

Saluran

Saluran pengedaran ialah jambatan antara cadangan nilai organisasi anda dan segmen pelanggan. Terdapat pelbagai pilihan saluran pengedaran, dan pilihannya harus berdasarkan kriteria seperti kelajuan, kecekapan, dan kos efektif.

Terdapat dua jenis saluran:

• Saluran milik syarikat (contohnya, kedai syarikat).
• Saluran rakan kongsi (contohnya, pengedar).

Sesebuah syarikat boleh memilih satu jenis atau menggabungkan kedua-dua kaedah pengedaran.

Bagi syarikat permulaan, langkah pertama dalam mewujudkan saluran pengedaran ialah mengenal pasti di mana pelanggan berada. Titik sentuhan pelanggan boleh terhad atau sangat pelbagai, bergantung kepada strategi syarikat. Seterusnya, anda harus melakukan analisis SWOT untuk menilai kekuatan saluran pengedaran ini. Akhirnya, perniagaan boleh mengenal pasti dan membina saluran pelanggan baharu.

Hubungan pelanggan

Perniagaan mesti memilih jenis hubungan yang ingin diwujudkan dengan segmen pelanggan mereka untuk memastikan kejayaan kewangan dan kemampanan. Hubungan pelanggan boleh dikategorikan seperti berikut:

• Bantuan peribadi: Ini ialah model perniagaan di mana syarikat memberikan sokongan individu kepada pelanggan, biasanya melalui interaksi manusia.
• Bantuan peribadi yang khusus: Ini merujuk kepada model perniagaan di mana syarikat menugaskan individu atau pasukan tertentu untuk memberikan sokongan yang diperibadikan kepada pelanggan tertentu.
• Layan diri: Pelanggan disediakan dengan alat dan sumber untuk melayani diri mereka sendiri tanpa interaksi manusia secara langsung.
• Perkhidmatan automatik: Perkhidmatan yang disediakan melalui automasi, membolehkan pelanggan berinteraksi dengan sistem atau teknologi dan bukannya orang, sering melalui algoritma, bot, atau AI.
• Komuniti: Syarikat membina dan memupuk komuniti di sekitar jenama mereka, membolehkan pelanggan berinteraksi antara satu sama lain, berkongsi pengalaman, dan membantu satu sama lain.
• Ko-penciptaan: Pelanggan terlibat secara langsung dalam proses penciptaan produk, seperti mereka bentuk produk atau perkhidmatan baharu bersama-sama berdasarkan maklum balas dan pandangan pelanggan.

Anda harus mengutamakan pengenalpastian jenis hubungan pelanggan yang ingin dibina, kemudian menilai nilai pelanggan berdasarkan kekerapan pembelian mereka. Adalah penting untuk melabur dalam hubungan dengan pelanggan setia, kerana mereka menyediakan sumber hasil yang stabil.

Aliran hasil

Aliran hasil mewakili cara syarikat memperoleh pendapatan daripada segmen pelanggannya, termasuk:

• Penjualan aset: Menjual pemilikan barangan.
• Yuran penggunaan: Mengenakan bayaran untuk penggunaan produk atau perkhidmatan.
• Yuran langganan: Pembayaran berterusan untuk akses.
• Pinjaman/pajakan/sewaan: Akses sementara kepada produk.
• Pelesenan: Mengenakan bayaran untuk penggunaan harta intelek.
• Yuran broker: Yuran untuk perkhidmatan antara pihak-pihak.
• Pengiklanan: Mengenakan bayaran untuk ruang promosi.

Setelah mewujudkan aliran hasil anda, adalah penting untuk menentukan harga optimum untuk produk atau perkhidmatan anda melalui proses penghapusan. Sebarang pelarasan harga harus direkod dan disemak. Anda juga perlu terus memikirkan langkah seterusnya yang mungkin untuk perniagaan anda semasa ia terus beroperasi.

Sumber utama

Ini ialah aset penting perniagaan yang menyampaikan nilai kepada pelanggan. Sumber boleh dikategorikan kepada sumber manusia, kewangan, fizikal, dan intelek.

Menyenaraikan sumber syarikat anda adalah penting. Ia memberi anda pemahaman yang jelas tentang produk atau perkhidmatan utama yang perlu anda sediakan kepada pelanggan dan mengenal pasti sumber yang tidak perlu, membolehkan anda menjimatkan kos.

Setelah melengkapkan senarai, anda boleh memutuskan berapa banyak pelaburan yang diperlukan untuk sumber utama ini bagi memastikan operasi perniagaan yang mampan.

Aktiviti utama

Aktiviti utama ialah tindakan penting yang mesti dilakukan oleh syarikat untuk beroperasi dengan berkesan dan menyampaikan cadangan nilainya kepada pelanggan. Aktiviti ini diperlukan agar perniagaan berfungsi dan memenuhi objektif strategiknya, seperti menjana hasil, mengekalkan operasi, dan memastikan kepuasan pelanggan.

Perkongsian utama

Agar model perniagaan beroperasi dengan cekap dan mengurangkan risiko, syarikat harus mewujudkan perkongsian dengan pembekal berkualiti tinggi. Rakan kongsi ini akan melengkapi perniagaan anda untuk membantu mencipta penyelesaian yang didorong nilai.

Perkongsian perniagaan umumnya terbahagi kepada tiga kategori:

• Perikatan strategik antara pesaing (juga dikenali sebagai coopetition)
• Usaha sama (joint venture)
• Hubungan pembeli-pembekal

Mulakan dengan mengenal pasti rakan kongsi utama anda kemudian rancang untuk perkongsian masa hadapan. Manfaatkan hubungan ini untuk menilai cabaran yang perlu ditangani dan jenis perkongsian yang akan diperlukan pada masa hadapan.

Struktur kos

Struktur kos merujuk kepada perbelanjaan yang terlibat dalam menjalankan perniagaan. Syarikat boleh memberi tumpuan kepada pengurangan kos sama ada dengan merendahkan pelaburan modal atau memaksimumkan nilai produk mereka, seperti menyampaikan nilai sebanyak mungkin kepada pelanggan.

Berikut ialah beberapa ciri umum struktur kos:

• Kos tetap: Perbelanjaan yang kekal malar dalam tempoh tertentu.
• Kos berubah: Kos ini berubah bergantung kepada tahap pengeluaran.
• Ekonomi skala: Kos berkurang apabila jumlah pengeluaran meningkat.
• Ekonomi skop: Kos berkurang dengan melabur dalam aktiviti yang berkaitan dengan produk utama.

Sudah tentu, langkah pertama ialah mengenal pasti semua kos yang berkaitan dengan perniagaan anda. Pemahaman yang jelas tentang perbelanjaan ini adalah penting untuk membangunkan model perniagaan yang kukuh.

Setelah mengenal pasti kos, menyenaraikannya dalam Business Model Canvas adalah penting untuk menvisualisasikannya dan merancang setiap kategori. Anda mungkin dapat mengurangkan beberapa kos melalui langkah-langkah tertentu, manakala kos lain mungkin perlu ditingkatkan jika anda memutuskan untuk melabur dalam bidang yang boleh meningkatkan keuntungan masa hadapan.

Kini anda boleh dengan mudah mencari templat Business Model Canvas untuk disesuaikan pada banyak alat visual seperti Canva.com

Mengapa syarikat harus menggunakan Business Model Canvas?

• Pemikiran visual: Business Model Canvas menyediakan gambaran visual yang jelas yang membantu anda menilai dan membuat keputusan dengan mudah. Ia menawarkan analisis ringkas tentang faktor utama yang mempengaruhi perniagaan anda dan menjelaskan hala tuju syarikat melalui model tersebut.
• Pantas dan mudah: Jika anda mencetak model Canvas pada poster, pekerja boleh menggunakan nota lekat untuk menambah istilah utama dan memantau kesannya ke atas model perniagaan dari semasa ke semasa. Ia ialah alat praktikal yang pantas untuk menjejak kemajuan dan pelarasan.
• Mudah untuk menvisualisasikan hubungan antara 9 tiang: Model Canvas membantu anda melihat hubungan antara 9 tiang utama, membolehkan anda meneroka bagaimana mengubah hubungan antara mereka boleh meningkatkan prestasi. Dengan alat ini, lebih mudah untuk menemui peluang baharu atau bidang untuk penambahbaikan.
• Mudah dikongsi dan diedarkan: Canvas ialah alat yang mudah dibawa dan diakses, memudahkan perkongsian dan kerjasama dengan orang lain. Anda boleh melukis semula model Canvas yang lengkap atau mengedarkannya supaya semua orang dapat memahami perkara utama dan menambah maklumat lanjut mengikut keperluan.

Contoh: Business Model Canvas Apple

Mari lihat bagaimana Business Model Canvas berfungsi dalam kes Apple.

Apple merevolusi pasaran global dengan pengenalan iPod. Melalui iTunes, Apple mengintegrasikan peranti, perisian, dan kedai dalam talian dengan lancar ke dalam satu pengalaman yang bersatu, mendapat pengiktirafan sebagai pengubah permainan dalam industri muzik.

Walaupun Apple bukan yang pertama memasuki pasaran pemain MP3, model perniagaannya yang dilaksanakan secara unik membawa kejayaan jangka panjang.

Intipati Business Model Canvas Apple terletak pada keupayaannya untuk menggabungkan elemen teras secara kohesif dan memanfaatkan cadangan nilai yang tersendiri. Apple memperoleh perkongsian jangka panjang melalui perjanjian rundingan dengan penerbit muzik, membolehkan penjualan muzik mereka di kedai iTunes-nya.

Walaupun aliran hasil Apple pada mulanya datang daripada penjualan iPod, kejayaan App Store memberikan tekanan yang besar kepada pesaingnya, seterusnya mengukuhkan dominasi Apple dalam pasaran.

Kesimpulan

Model Canvas bukan sekadar framework teori, ia ialah alat praktikal yang boleh anda gunakan terus dalam perniagaan anda. Dengan menguasai sembilan tiang utama dan mendekati setiap satu dengan tujuan yang jelas, anda akan membina asas strategik yang kukuh yang memacu hasil sebenar. Banyak syarikat telah memanfaatkan model ini untuk mempertajam fokus dan mencapai kejayaan, dan dengan pendekatan yang betul, syarikat anda boleh melakukan perkara yang sama.

Soalan Lazim